บทความวารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 จังหวัดขอนแก่น
ปีที่ 25 ฉบับที่ 1 มกราคม - เมษายน 2561   จำนวนผู้อ่าน 120 ครั้ง
ชื่อบทความ(ภาษาไทย) : การดำเนินงานตามนโยบายจัดบริการคลินิกสุขภาพเกษตรกรในระยะเริ่มต้นของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในพื้นที่ 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน ปี 2556
ชื่อบทความ(ภาษาอังกฤษ) : The First Phase Implementation of Health Clinic for Farmer Policy in Tambon Health Promoting Hospital in the 8 Upper Northern Provinces, 2013
ชื่อผู้เขียน(ภาษาไทย) : เมตตา คำอินทร์ ชาญณรงค์ ชัยสุวรรณ
ชื่อผู้เขียน(ภาษาอังกฤษ) : Metta Khumin ChannarongChaisuwan
หน้าบทความ : 104-116
คำสำคัญ(Keyword) : คลินิกสุขภาพเกษตรกรโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล

บทคัดย่อ(Abstract)

ในปี 2556 สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 1 เชียงใหม่ ได้นำนโยบายจัดบริการคลินิกสุขภาพเกษตรกรในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) สู่การปฏิบัติในพื้นที่ 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้คือทำให้ทราบความก้าวหน้าในการจัดบริการคลินิกสุขภาพเกษตรกรของ รพ.สต. และเพื่อทราบปัญหาอุปสรรคของการดำเนินงานคลินิกสุขภาพเกษตรกรของ รพ.สต. การศึกษานี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสานเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ (Mixed method) กลุ่มตัวอย่างได้แก่ รพ.สต.8 แห่ง ซึ่งเลือกให้เป็นพื้นที่ศึกษาโดยสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดละ1 แห่ง การศึกษาดำเนินการระหว่างพฤษภาคม - มิถุนายน 2556 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล ได้แก่แบบประเมินมาตรฐานการดำเนินงานคลินิกสุขภาพเกษตรกรของสำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม แบบสัมภาษณ์ และแบบบันทึกการสังเกต วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติเชิงพรรณา (Descriptive analysis) การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) จากแบบสัมภาษณ์ ผลการศึกษา พบว่าโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทั้ง 8 แห่ง ยังไม่สามารถดำเนินกิจกรรมการจัดบริการคลินิกสุขภาพเกษตรกรตามมาตรฐานระดับเริ่มต้นได้ครบทั้ง6กิจกรรมโดยพบว่ากิจกรรมที่ดำเนินงานได้มากที่สุดได้แก่ การคัดกรองสุขภาพตามความเสี่ยงจากการทำงานร้อยละ 75 การรายงานผลการดำเนินงานร้อยละ75และกิจกรรมการประเมินความเสี่ยงในการทำงานของเกษตรกร/แรงงานในชุมชน ร้อยละ 37.50 ส่วนกิจกรรมที่ยังไม่มี รพ.สต.ใดสามารถดำเนินงานได้เลยได้แก่การเปิดคลินิกบริการสุขภาพเกษตรกร 1 วันต่อสัปดาห์ การจัดให้มีระบบข้อมูลกลุ่มผู้ประกอบอาชีพในฐานข้อมูลของ รพ.สต. และการจัดกิจกรรมป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพแก่ผู้ประกอบอาชีพ อุปสรรคของการดำเนินงาน ได้แก่นโยบายที่ไม่ชัดเจน การส่งอุปกรณ์และสื่อให้พื้นที่ล่าช้า การขาดการสนับสนุนทั้งด้านงบประมาณและการนิเทศติดตาม บุคลากรที่ไม่เพียงพอตลอดจนไม่ได้รับการฟื้นฟูความรู้เกี่ยวกับโรคจากการทำงาน และประชาชนในพื้นที่ไม่ตระหนักในการป้องกันดูแลสุขภาพตนเอง การดำเนินงานที่ยังไม่เป็นไปตามเป้าหมายอาจเกิดจากการถ่ายทอดนโยบายจากส่วนกลางลงสู่ระดับเขตและสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดล่าช้า ความไม่ชัดเจนในแนวทางการจัดบริการฯที่มีเพียงหนังสือสั่งการแต่ไม่มีรายละเอียดของแนวทางการจัดบริการคลินิกสุขภาพเกษตรกร และการขาดการศึกษาถึงความพร้อมของ รพ.สต. ก่อนสั่งการให้มีการนำนโยบายไปสู่การปฏิบัติ ข้อเสนอแนะควรมีการประเมินความพร้อมของหน่วยงานผู้รับนโยบายก่อนการสั่งการ ควรมีการชี้แจงถ่ายทอดนโยบายให้แก่สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดในภาพรวมระดับประเทศ ในระยะเริ่มต้นของการดำเนินการควรมีการนิเทศติดตาม และให้การสนับสนุนทางวิชาการแก่หน่วยงานผู้รับนโยบายไปปฏิบัติ เพื่อให้ทราบถึงปัญหาอุปสรรค ให้ข้อแนะนำ และหาแนวทางในการปรับปรุงวิธีดำเนินการเพื่อให้เกิดผลสำเร็จ สำหรับรูปแบบของคลินิกสุขภาพเกษตรกรควรปรับให้เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่ได้ การดำเนินงานระยะแรกควรมุ่งเน้นในด้านคุณภาพของบริการคลินิกสุขภาพเกษตรกร และเน้นการพัฒนาศักยภาพของ รพ.สต. ให้สามารถจัดบริการเพื่อตอบสนองต่อปัญหาเฉพาะของพื้นที่ อันจะนำไปสู่ความยั่งยืนในการดำเนินงาน

In 2013,Office of Disease Prevention and Control1ChiangMai has applied the health clinic for farmer policy into practice in Tambon Health Promoting Hospital(THPH) that located in the 8 northern most provinces of Thailand.The objectives of this study were to know about the progression of first phase implementation of the service provision of the health clinic for farmer in THPH and to recognize the problems in operating the clinics. This study was conducted using both quantitative and qualitative methods (mixed method).The 8THPHs under studied were sampled by the provincial public health office of each province,one site per one province.The study was conducted during May-June 2013.The data collection tools included the evaluation form on health clinic for farmer issued by the Bureau of Occupational and Environmental Diseases, the interview guide,and the observation check list form. Quantitative data was analyzed using descriptive statistics and qualitative data was analyzed using content analysis technique. The result showed that none of the 8 THPHs was able to operate all 6 standard activities of the basic level health clinic for farmer.The activity that was able to operate the most was health screening per risk from work (75%),report the performance of the clinic(75%),and screening for health risk from farming/workplace in the community (37.5%).The activities that none of the THPHs could operate included:provision of one clinic day per week; inclusion of occupational health database into THPH’s database system;and provision prevention and control of health hazard activities. The main obstacle for the implementation of health clinic for farmer were the unsettled policy, lack and delayed delivery of needed support materials, lack of budget and supervision, inadequate staffing, lack of refresh training for the staff, and lack of awareness on the self-care and disease prevention among the community members.This un-achievement might happen because of delayed deployment of policy from central level to provincial level, the unsettled policy on the operation with no proper instruction, no study on the capacity of THPHsprior to policy implementation. Suggestions for future operation included evaluation of the operating bodies before launching any new policy, clear dispatch to provincial public health offices nationwide at the central level. There should be adequate monitoring and technical support especially at the beginning phase of the operation. This would help learning the obstacle which would lead to proper advice and guideline to improve the service for the operating bodies. The operation pattern at the clinic should be flexible and take into account the local context. The first phase of implementation should emphasize on the quality of the health clinic for farmer and capacity building of the THPH staff to adapt for the specific need of the locality. This would lead to sustainable operation.
บทความฉบับเต็ม : Full Paper
ออกแบบและพัฒนาโดย งานสารสนเทศ กลุ่มแผนงานและประเมินผล สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 จังหวัดขอนแก่น
โทรศัพท์ 043222818 - 9 ต่อ 320 โทรสาร 043226164